Tuesday, September 28, 2010

Don't Change The Way of life, ICT should support way of life






Diskusaun Meja kabuar nebe halao iha FONGTIL iha 25 de Setembru 2010 Partisia husi partispante nain 10. Mak hanesan husi Organizasaun hanesan FONGTIL, TLMDC, INFOTIMOR, SOLS247, CATALPA INTERNASTIONAL, EAST-TIMOR CONNECT, SEFOPE, REDE FETO no mos MONASH UNIVERSITY Koalia liu kona ba Oin nusa bele hodi technologia atu responde nesesidade husi komunidade sira. Hanesa Prof. Dr Jacques Styln hatete katak importante uluk mak nesesidade basika husi populasuan nian tenki responde uluk. Nia mos haktuir kona ba esperensia program ICT nia halao iha Nasaun sira hanesan Pasific lao ho susesu.

Husi Catalpa International Sr. Anders Hotfee halo overview ba Foho-Net nebe distribui Internet ho Voip ba Comunidade iha Ermera.

Sr. Joao Soares Husi East-Timor Connect koalia kona ba Projectu VHF nebe mak halao ona iha fatin sira hanesan Atabae, Atauro no Lacluta hodi connect VHF Radio ba Suco sira nebe mak izoladu ne'e.

Monday, September 6, 2010

ICT Workshop iha DIT "Sistema Vsat no Comunnity Wireless iha Timor-Leste"











Dili, iha dia 4 de Setembru 2010 FONGTIL hamutuk ho Rede ICT-TL halao workshop kona ba Sistema Vsat no Fahe esperensia kona ba Servisu IT nia ba estudante faculdade Computador DIT (Dili Institute of Technology) Partisipante ba Inkontru ne'e hamutuk 50 e tal pessoas husi Fakuldade Computador nian. Diskusaun Bem Vindo loke husi Retor DIT no husi ICT-TL hau rasik mak hato'o liafuan Bem Vindo ba partisipante sira.

Primeira sesaun loke husi Raymundo husi TLMDC ho Topik "Informasaun Geral
Kona ba Vsat nian". Depois iha pergunta e resposta !

Segundu Sesaun " Kona ba Desenvolvimento ICT-TL versaun Grass Root
nian ho projectu Wireless komunidade Villagetelco.
Pergunta e resposta!

Terseira Sesaun " Ami intregra equipamento Voip unit 2 no Livru no
Video kona ba 10 Tactical halao Advocacia Visual.

Output husi Diskusaun iha DIT mak iha hanoin hamutuk
1. Halo orariu ba diskusaun fulan-fulan ho topik diferente
2. Bele mos halo treinamentu basic sira hanesan Pratical Training nian
(Hardware, Wireless no Open Source)
3. Hametin relasaun ho Univerisade ou Intitute sira nebe mak iha area
computador hodi supporta malu iha Desenvolvimentu ICT nian iha
Timor-Leste iha parte Politika ICT4D ba Timor-Leste.

Tuesday, August 31, 2010

Mapa Instalasuan Mesh Potato iha Dili



Mapa Instalasaun Mesh Potato iha Dili Laran
MP hanesan ho Mesh Potato ou Numeru Telefone:(XX) no SP hanesan ho super node (uja nanostation2 ho firmware openwrt).

Partisipantes:

CAICOLI NODE

I. FONGTIL
1. Advocacy (41)
2. Admin (123)
3. Finance (42)
4. DLOs (43)
5. Logistic (45)
6. Capacity Building & Library Unit (44)
7. IT Training Center (113)
8. Support Voip (112)

II. CAICOLI NODE

1. FTM (19)
2. REDE FETO (18/13)
3. ETBU (10)
4. LAB COMPUTER UNTL (12)
5. IT UNMIT (21)
6. PEACE CENTER (66)
7. ICT MEMBER (63)

III. MASACARINHAS NODE
6. ALOLA (58)
7. CAUCUS (57)

IV. VILAVERDE NODE
8. HAFOTI (36)
9. ICT MEMBER (55)
10. CARITAS DILI (65)

V. MATADOURO NODE
1. HADEZTA (32)

VI. COLMERA NODE
1. TLMDC (11)
2. GFFTL (67)


VII. MANDARIN NODE

1. EIROS (17)


VIII. FAROL NODE

1. HAK RADIO (88)
2. LUTA HAMUTUK (35)
3. AMKV (51)
4. HASATIL (34)
5. BELUN (37)
6. FTH (52)
7. RADIO LORICO LIAN (75)
8. HABURAS (69)
9. LAIFET (76)
10. FOKUPERS (33)


AITARAK LARAN NODE

1. TIMOR EXPOSE (60)

KAMPUNG ALOR NODE
1. ICT MEMBER (59)
2. Radio Ramcabian (99)

LICEU NODE
1. LAB COMP UNTL (14)
2. IT STAFF (16)

MALOA NODE
1. Radio Timor Kmanek- RTK (62)

Monday, August 30, 2010

Instalasaun Mesh Networking iha Dili















Hodi responde ba nesesidade membru FONGTIL nian iha parte telekomunikasaun nian liu husi divisaun IT nian halo projetu piloto Dili Villagetelco hodi monta telefone voip ba membru sira hanesan NGOs: ETBU, HAK, Luta Hamutuk, Fokupers, FTH, Rede Feto, FTM, GFFTL, TLMDC, EIROS, HAFOTI, UNTL (Lab Computer), Hadezta, Alola, Belun no FONGTIL rasik oras ne'e iha ona Voip Telefone hodi bele halo linha koordenasaun diak liu tan. Depois monta sistema presija mos hadia funsionamentu sistema ne'e rasik, nee duni durante semana ida husi FONGTIL rasik komesa halo revisaun signal nebe'e mak sei delay no kotu-kotu. Fatin nebe'e mak sei delay presija aumenta tan mesh potato no nanostation hodi aumenta nia signal forte no fatin nebe'e iha interferensia wifi nia iha Dili laran makas antena nia tower presija hasae ou muda fatin ba posisaun nebe mak la hetan interferensia hodi node ida ho node seluk nebe bele hetan signa diak. Ida ne'e mak esforsu husi ami mesmu ke sidauk masimu.

Sunday, August 22, 2010

Training Ubuntu Server no Asembli Mesh potato





Training ubuntu halao iha sabado dia, 21/08/10 partisipa husi partisipante 10 pessoas husi organizasaun hanesan Fongtil, Eiros, Uma Creatividade, Moj, Hadesta no fasilitador husi NGO Catalpa International.

Track I
Install Local server
Belun Anders apresenta kona ba update projetu Catalpa nian iha Ermera "Wireless FOHO" no ami komesa hahu ho halo instalasaun ba ubuntu versaun 10.4 e ami halo uluk
proxy server ho install Cacher ng http hodi halo cache ba packages ubuntu nian deit, tuir fali install Apache hodi halo Webserver no Data Share nian liu husi web
base, halo instalasaun ba DNS Server no konfigurasaun uja Bind, no mos
instalasaun ba Microblog uza Status.net hanesan local twiter.



Track II
Assembli Mesh Potato
iha parte segundo ami kontinua ho assembli mesh potato 3 hodi monta
iha NGO Hadesta iha matadouro no Uma Creatividade iha Bairopite ami. Iha parte partisipante sira tenta monta pcb board ba waterproof, halo fio 20 m telefone nian hodi monta ba Power over telefone Line (PoTL), monta pigtail no antena omni 3 dbi ba mesh potato no halo instalasaun numeru telefone ba mesha potato ne'e no halo teste ba equipamentu sira ne'e e Telefone sira funsiona ho diak. E ami fahe malu iha tuku 6kalan no se iha kontinuasaun ba training ne,e iha semana oin e obrigado ba maun Anders no colega sira hotu mak marka ona presensa iha training ne,e espera espirito open source, open knowlodge no open training ne'e bele kontribui ba ita ida idak nia nesesidade.

Bele uza link sira atu install server program oin oin. Se iha preguntas bele haruka email Anders

http://ubuntu-tutorials.com/2007/10/03/saving-bandwidth-with-apt-cacher-revisited/
http://www.ubuntugeek.com/apt-cacher-ng-http-download-proxy-for-software-packages.html
http://squirrelmail.org/docs/admin/admin-5.html
http://www.mysql-apache-php.com/
https://help.ubuntu.com/community/MailServer
http://www.ejabberd.im/node/661
http://sysmonblog.co.uk/2008/06/ot-installing-ejabberd-on-debian-ubuntu.html

Thursday, July 15, 2010

Seminariu Publiku ho Topiku 'Haklaken Ukun Rasik An Ba Futuru Nebe Diak Liu husi Informasaun Teknologia No Komputador"





Iha dia 11 de Julhu 2010, CCB (Centru Creatividade
Baucau) organiza workshop publiku, ho Topiku 'Haklaken Ukun Rasik An Ba Futuru Nebe Diak Liu husi Informasaun Teknologia No Komputador".

Eventu komesa iha tuku 09:30 e hanesan ita hatene oras Timor-Leste
dehan tuku 08:30 komesa maibe dada tempu to'o tuku 09:30 e tal.

Key Spekaer ba Eventu ne'e Sr. Albano Salem husi SEFOPE nudar direitor
ba Formasaun no Emprego nian, Sr. Eric hanesan Uma Nain, Alipio husi
Infor Timor (membru ICT-TL) e Hau Lemi husi FONGTIL (membru ICT-TL).

Sr. Albano koalia kona supporta nebe'e mak sira bele oferese ba sentru
formasaun sira ne'e tamba nia hatete katak sira iha $2 milhoes dollars
atu supporta ba Small Grand ba sentru formasaun nebe'e mak bele hatama
proposta tuir criteria nebe mak iha. Maluk sira iha rede ne'e iha
sentru formasaun no hakarak halo proposta bele directamente kontaktu ho SEFOPE.

Sr. Eric nudar Manajer ba CCB nia rasik apresenta kona ba profila husi CCB e aktividade saida mak sira halo, hanesan sira nia organizasuan sai nudar fasilitador ba kualker tipo worshop iha Baucau sira bele sai hanesan Fasilitador
no mos oferese mobile training ba area rural sira ne'e, tamba ami mos
hare'e organizasaun ida ne'e foin hetan suporta laptop 10 hodi uja ba
treinamentu mobile nian, hau mos hatene katak Colega Eric laos
deit CCB nia Manager maibe nia mos hanesan Manager ba banda ROCK INFERNO nian (Banda Rock) iha nebe'e grupu ne'e mos composta husi maluk husi rede ICT ne'e hanesan Ray Soares husi Agriculutura mak sira nia Solista sira mos oferese cassete ida maibe hau hodi rona hau haoin katak maluk sira ne'e iha talenta laos iha IT deit maibe iha parte Music nian ne'e duni centru ida ne'e atu halibur maluk sira nebe'e deit mak iha talenta sira seluk hanesan Musica, Cultura, IT no seluk-seluk tan.

Sr. Alipio Simoes, a nia nudar representante Ubuntu iha Timor-Leste maluk sira bele hare husi Centru Treinamentu nebe'e mak sira orerese hotu-hotu sira utiliza open source. Sira fornese ona komputer ba sentru treinamentu barak uza open source software.

Hau rasik apresenta kona ICT4D no alternatifu telekomunikasaun uja ba Mesh Potato. objetivu prinsipal husi ami nia apresentasaun ne'e mak oin nusa bele
cria hanoin ida katak ICT ne'e laos mak computer deit maibe iha componente barak mak integradu iha neba hodi bele forma difinisaun husi ICT ne'e rasik.

Depois kuandu ideia ami hato'o barak husi partisipante mak hanoin katak tenki kria rede servisu hamutuk ida iha Baucau hodi bele fahe informasaun ba malu. Ida mak importante mos husi SEFOPE se bolu ita maluk sira rede ICT nian hodi halo parte iha komisaun hodi halo standarizasaun ba curicullum formasaun computer nian tamba sira hus SEFOPE durante ne'e sidauk hatene existensia husi Rede ICT nebe mak ita kria tia ona ne'e ami mos iha contactu ona ho Sr. Director ne'e karik iha informasaun ruma husi SEFOPE mak ami se updated ba rede ICT.

Iha hau nia apresentasuan partisipante sira bele uja mesh hodi halo contactu ba malu ne'e signifika katak iha duni alternavu nebe'e mak ita bele uja hodi bele telefone ba malu. iha Seminar ne'e duni husi ICT rasik se oferese mesh potato 10 ba maluk sira iha Baucau hodi bele halo piloto ho koordenador husi husi Infotimor.

Resume mak ami bele hasae:
1. Comunidade barak no Governu rasik mak sidauk hatene importansia ICT ba
Desenvolvimentu.

2. Husi Seminar ne'e rasik maluk sira neb'e mak hola parte iha
eventu ida ne'e se kria rede Servisu Hamutuk iha Baucau nian hodi bele
fahe informasaun ba malu kona ba issue nebe ba relasiona oha programa
Desenvolvimentu iha Area Baucau nian.

3. Workshop ho Seminar sira hanesan ne'e importante hodi fahe
informasuan diak liu tan ba komunidade sira liu-liu husi NGO, CBO,
Sentru Formasaun Professiona, Universidade sira no Governu oin nusa
importansia ICT ba Desenvolvimentu.

Ikus liu eventu ida ne'e taka iha oras tuku 06:46 OTL loraik hodi
hasai photo hamutuk e partisipante ba iha eventu ne'e hamutuk 51 tuir
lista presensa feto 17 pessoas no mane 33 sidauk inclui fasilitador no
staff CCB nian total hamutuk 60 liu. no partisipante sira mos simu
sertifikadu husi event organizer mak hanesan CCB.

Ami mos hato'o obrigado ba Manajer CCB Eric no Staff sira hotu, maluk sira husi
media mak halo ona cobertura ba eventu ne'e iha Baucau no mos supporta
husi colega sira husi mailing list rede ICT nian. (Lemi)

Wednesday, July 14, 2010

Training ba NGO HAK oin sa utiliza Database ba colecta informasaun kona ba Direitus Umanus



Iha dia, 9 de Julhu 2010, IT FORUM halo Training ba Staff Database husi NGO HAK. HAK iha no mos organizasaun Rede ba Direitus Humanus durante ne'e iha database ba colecta informasaun nian maibe la maximiza iha nia utilizasaun ne'e duni IT FORUM oras ne'e servisu hamutuk ho openevsys hodi halo tradusaun ba software direitus umanus nian.

Ne'e duni hodi maximiza liu tan utlizasaun software ne'e IT FORUM halo worshop ba Membru Staff Hak husi unidade Direitus Umanus nian oin nusa halo instalasuan no data entry informasaun direitus humanus ba programa openEvsys tamba ami hare katak dificuldade husi NGO sira nebe'e mak servisu iha Direitus Humanus durante mak iha dificuldade tebe-tebes oin nusa atu hatama informasaun ba database.

Ho software open source hanesan OpenEvsys (openevsys.org) Programa hanesan database programa nebe desenvolve husi Resperesaas (husi resperesaas.com ) hodi supporta organizasaun Direitus Umanus nebe mak presija program ne'e hodi supporta sira nia servisu. Husi FONGTIL rasik oras ne'e servisu hamutuk ho organizasaun husi Genebra hodi halo tradusaun Database ne'e ba Lian Tetun. (Lemi)